Jeśli ciekawi Cię uważność, ale czujesz, że jesteś zbyt zajęty, rozproszony albo „niewytrenowany w medytacji”, jesteś we właściwym miejscu. Uważność dla początkujących nie polega na osiągnięciu idealnego spokoju. Chodzi o nauczenie się prostego, stałego sposobu spotykania tej chwili z odrobiną większej świadomości i mniejszą samokrytyką.
Co oznacza uważność prostymi słowami
Uważność to praktyka zwracania uwagi na to, co dzieje się teraz: oddech, ciało, myśli, emocje i otoczenie. Klucz nie polega na wymuszaniu określonego stanu, lecz na zauważaniu swojego doświadczenia z cierpliwością i życzliwością.
Typowym błędem początkujących jest myśl: „Powinienem opróżnić umysł”. Umysły myślą. Taka jest ich natura. W uważności chwila, w której zauważasz, że odpłynąłeś, nie jest porażką; to właśnie praktyka. Zauważasz, wracasz i z czasem to wracanie staje się umiejętnością.
Badania są obiecujące, ale nie mają w sobie nic magicznego. Przeglądy sugerują, że medytacja i programy oparte na uważności mogą umiarkowanie zmniejszać stres psychiczny i mogą wspierać osoby z objawami lęku lub depresji, choć wyniki są różne, a uważność nie zastępuje opieki medycznej ani psychologicznej: zobacz ten systematyczny przegląd programów medytacyjnych, metaanalizę redukcji stresu opartej na uważności oraz przegląd metaanalityczny dotyczący lęku i depresji. Naukowcy badali także możliwe mechanizmy, takie jak mniejsze zamartwianie się i lepsza regulacja emocji, w przeglądzie mechanizmów uważności.
Wypróbuj tę pięciominutową praktykę uważności
Nie potrzebujesz kadzidła, ciszy ani specjalnej poduszki. Potrzebujesz kilku minut i gotowości, by zacząć od nowa.
- Ustaw ciało wygodnie. Usiądź na krześle, poduszce albo łóżku. Pozwól kręgosłupowi być wyprostowanym, ale nie sztywnym. Oprzyj dłonie w wygodnym miejscu.
- Wybierz punkt zakotwiczenia. Skieruj uwagę na odczucie oddechu: powietrze przy nozdrzach, unoszenie się klatki piersiowej albo rozluźnianie brzucha. Jeśli chcesz prowadzonego rytmu, wypróbuj Darmowe ćwiczenia oddechowe online Emy.
- Zauważaj jeden oddech naraz. Nie musisz oddychać w specjalny sposób. Po prostu poczuj kolejny wdech, a potem kolejny wydech.
- Delikatnie nazywaj rozproszenia. Gdy umysł odpływa, nazwij to jednym łagodnym słowem: „myślenie”, „planowanie”, „wspominanie” albo „martwienie się”. Potem wróć do oddechu.
- Uwzględnij ciało. Zauważ kontakt z krzesłem, stopy na podłodze, ciepło, chłód, nacisk albo ruch. Pozwól, by odczucia były obecne, bez potrzeby ich naprawiania.
- Zakończ z życzliwością. Zanim skończysz, połóż jedną dłoń na klatce piersiowej lub na kolanach i uznaj: „Praktykowałem”. To ma znaczenie.
Jeśli skupianie się na oddechu jest niekomfortowe, użyj innego punktu zakotwiczenia. Możesz poczuć stopy, wsłuchać się w dźwięki albo oprzeć uwagę na odczuciu dotyku dłoni. Uważność powinna dawać poczucie stabilności, a nie być wymuszona.
Z czym początkujący najczęściej się mierzą
Uważność nie polega na opróżnieniu umysłu; polega na uczeniu się, jak wracać bez karcenia siebie.
- „Nie mogę przestać myśleć.” Dobra wiadomość: nie musisz. Praktyka polega na zauważaniu myśli jako myśli, a nie na ich eliminowaniu.
- „Czuję niepokój.” Spróbuj krótszej sesji. Dwie uważne minuty dziennie są bardziej pożyteczne niż dwadzieścia minut, których się obawiasz.
- „Robię się senny.” Otwórz oczy, usiądź bardziej wyprostowany albo ćwicz wcześniej w ciągu dnia. Senność nie jest czymś złym; to informacja.
- „Czuję emocje.” Czasem spowolnienie odsłania uczucia, które już tam były. Jeśli robi się zbyt intensywnie, przerwij, rozejrzyj się po pokoju, poczuj stopy i rozważ praktykę z wykwalifikowanym nauczycielem lub terapeutą.
- „Ciągle zapominam.” Połącz uważność z czymś, co już robisz: gotowaniem wody, myciem zębów, otwieraniem laptopa albo kładzeniem się do łóżka.
Prosty siedmiodniowy plan
W pierwszym tygodniu trzymaj się małego celu. Budujesz oswojenie, a nie udowadniasz dyscyplinę.
- Dzień 1: Dwie minuty oddechu. Usiądź wygodnie i poczuj pięć naturalnych oddechów. Powtarzaj, aż minie czas.
- Dzień 2: Dodaj etykietę. Za każdym razem, gdy umysł odpływa, w myślach powiedz „myślenie” i wróć.
- Dzień 3: Zauważ ciało. Poświęć jedną minutę na odczuwanie oddechu i jedną minutę na odczuwanie stóp, dłoni i twarzy.
- Dzień 4: Ćwicz podczas codziennej czynności. Pij herbatę, myj ręce albo idź do drzwi z pełną uwagą.
- Dzień 5: Pracuj z dźwiękiem. Słuchaj dźwięków w pobliżu bez nazywania ich dobrymi lub złymi. Pozwól im przychodzić i odchodzić.
- Dzień 6: Dodaj życzliwość. Na koniec powiedz: „Oby ten dzień spotkał mnie ze spokojem”. Zachowaj prostotę i szczerość.
- Dzień 7: Wypróbuj dłuższe prowadzenie. Jeśli chcesz wsparcia, skorzystaj z tego dziesięciominutowego scenariusza medytacji uważności dla spokoju.
Po siedmiu dniach wybierz rytm, który naprawdę jesteś w stanie utrzymać. Pięć minut przez większość dni to mocny początek. Jeśli opuścisz dzień, nie próbuj „odrabiać” go poczuciem winy. Po prostu zacznij od nowa.
Często zadawane pytania
Jak długo początkujący powinni praktykować uważność?
Zacznij od dwóch do pięciu minut dziennie. Gdy poczujesz, że to naturalne, wydłuż czas do dziesięciu minut. Na początku ważniejsza od długości jest regularność.
Czy muszę siedzieć ze skrzyżowanymi nogami?
Nie. Możesz siedzieć na krześle, leżeć, stać albo powoli chodzić. Wybierz pozycję, która pomaga Ci pozostać przytomnym, wygodnym i skupionym.
Czy uważność to to samo co relaks?
Nie do końca. Relaks może się pojawić, ale uważność to świadomość tego, co jest obecne. Niektóre sesje są spokojne, inne bywają pełne zajętości lub emocji. Obie formy mogą być wartościową praktyką.
Czy uważność może pomóc przy lęku lub obniżonym nastroju?
Może pomóc niektórym osobom, zwłaszcza jako część uporządkowanego programu, ale nie jest panaceum. Dowody sugerują, że podejścia oparte na uważności mogą wspierać radzenie sobie ze stresem, lękiem i objawami depresji u części osób, przy zmiennych efektach między osobami i programami, co pokazują przeglądy programów medytacyjnych, redukcji stresu opartej na uważności oraz terapii opartej na uważności w lęku i depresji.
Źródła
- Goyal M i wsp. (2014). Programy medytacyjne dla stresu psychicznego i dobrostanu: systematyczny przegląd i metaanaliza. JAMA Internal Medicine.
- Grossman P i wsp. (2004). Redukcja stresu oparta na uważności i korzyści zdrowotne. Metaanaliza. Journal of Psychosomatic Research.
- Hofmann SG i wsp. (2010). Wpływ terapii opartej na uważności na lęk i depresję: przegląd metaanalityczny. Journal of Consulting and Clinical Psychology.
- Gu J i wsp. (2015). W jaki sposób terapia poznawcza oparta na uważności i redukcja stresu oparta na uważności poprawiają zdrowie psychiczne i dobrostan? Systematyczny przegląd i metaanaliza badań nad mediacją. Clinical Psychology Review.
Ten artykuł służy ogólnemu dobrostanowi i nie zastępuje opieki medycznej. Jeśli masz problem zdrowotny, skonsultuj się z wykwalifikowanym specjalistą.